::HOME::

 Storia
 Cultura
 Artigianato
 Prodotti tipici
 Passeggiate
 Le malghe
 Voglia di sport
 Escursioni in quad
 Uff. Turistico
 Associazioni
 Servizi
 Download
 Il comune
 Il giornalino
 Meteo
 Alberghi
 Albergo diffuso
 Centro benessere
 Bed & Breakfast
 Agriturismo
 Rifugi
 Ristoranti
 Bar & Pizzeria
 Manifestazioni
 Come arrivare
Opere del '900 La lingua L’architettura Saggi
Home »

Alcuni saggi di lingua saurana:

Una leggenda - Una Poesia... - Una Preghiera


Una leggenda

De obegestörbn za Roz
«Mear völkh vander Ouberzahre ist geben gean in Kumelgn afn morkh va Olderhailign. Ochter, ben d’ont gehot gekhafet bas d’ont gehot za khafan, ola minonder ontsesi instradert za kheman her.

A diernle otsi gehot aufgeholtn,salakor panander baraka, as d’ondrn onts net gesehn, d’ont nar gedeinkhet as barat schon vurvanz gean, unt sel otis a ongeheivet za pfavlan.

Unt sel seintse gean vurvanz vurvanz unt ont kha diernle gesehn, ma si seint niemar hinter gean za schauban, vaspegn d’ont net gebeisset baratis vurvanz oder baratis hintn nou.
Unt sel seintse vurvanzgean unt seint ruvert inder Ouberzahre unt ist kha diernle geben.

Is ochter ot khans gesehn mear vander sain kompanjia unt ’s otsi geton alane za mochan in perkh auf. Bens ist khemen tceibrist ga Roz, otis niemar gemeiget, ‘s ist geben gonz nocht unt ist geben schnea a. Unt sel istis a gean inin in de kasera unt ist se plibn, völa vourte unt völa khölte vaspegn as ist geben ois nos.

Dur de nochthin, ’s ist geben spote inder nochthin, otis geheart zbie as khemat zuar eparans, as ot geheart loukhn in khie unt ot geheart kloukn zbie as khemat zuar de mandria khie. Infatti ochter seintse gean inin in de losas de khie unt ’s völkh ist gean inin in de kasera, unt is ist a sel geben, però is ot khans gesehn, ’s ot lai geheart.

Unt sel otis geheart ois: as d’ont gemochet khase, as d’ont obegeramet unt gemochet khase unt ois pis as d’ont gehot gor, zbie as de baratn nou geben leintiga, as de baratn geben leintich. Ochter otis nicht mear geheart, ochter ben de ont gor khase gemochet ontsesi aufgenumen... unt sel otis nicht mear geheart...
Unt ochter bens ist khemen tokh, otsi inviert unt ist gean ham. Però nochme se toge istis niemar guetgestean, ’s istme khemen de polmonite, ’s ist böl nou adingele gelebet, ma ochter istis gestörbn, tra va vourte unt vander khölte as ot pakhemen».

I defunti a Casere Razzo
Delle persone di Sauris di Sopra erano andate al mercato dei Santi a Santo Stefano Comelico. Dopo aver acquistato quello che a loro serviva, insieme si avviarono sulla strada del ritorno. Una ragazza, però, si attardò forse nei pressi di una bancarella e gli altri del gruppo, non vedendola arrivare, pensarono si fosse già incamminata, nel mentre iniziava anche a nevicare.

Così andarono avanti di molto, senza trovarla, ma non tornarono più indietro a cercarla anche perché non sapevano ancora se fosse avanti o dietro loro. Ripresero il cammino, arrivarono a Sauris di Sopra senza scorgere la ragazza. Lei, non vedendo più nessuno della sua compagnia, da sola iniziò a salire la montagna. Ma quando arrivò in cima a Casere Razzo, non ce la fece più, era già notte fonda e c’era anche neve. Così entrò nella casera e rimase là piena di paura e di freddo perché era tutta bagnata.

Durante la notte, molto tardi, sentì come se qualcuno si avvicinasse, andasse a chiamare le mucche, sentì i loro campanacci, come se stesse arrivando una mandria di animali. Le mucche entrarono nelle stalle, le persone, invece, nella casera, proprio dove si trovava lei, ma non vedeva nessuno, sentiva solamente tutti questi rumori.

E sentì ogni cosa: che facevano formaggio, che spannavano il latte e facevano formaggio e tutto il resto fino a che ebbero finito, come se fossero dei vivi, come se fossero stati vivi. Poi non udì più niente, quando ebbero finito di fare formaggio se ne andarono e non udì più nulla.

Poi, quando si fece giorno, s’incamminò e tornò a casa. Però da quel giorno non si sentì più bene, prese la polmonite, visse ancora un po’, ma poi morì, per la paura e per il freddo che aveva preso. (tradizione orale saurana, in appendice a F. Schneider, Memorie di racconti che oggidì si chiamano leggende e superstizioni)
Una poesia... di ieri

Ah, dernoch dass i der worte
dass i traure in gonze Winter,
du mei liëbes klane Schwäbele,
biste wöhl nou wieder hinter?
Im’Avost ost-ins gesot:
bleit gesund, i muss schon gean:
bleit gesund: i keme wieder
wenn der Schnea ward sein zagean ...

Ah, da quanto tempo ti aspetto
e sono malinconico per tutto l’inverno,
tu, mia cara piccola rondinella,
sei veramente di nuovo tornata?
In agosto ci hai detto:
statemi bene, devo già partire:
state bene: tornerò
quando la neve si sarà sciolta…

(dalla ballata “Der Olte Pick Dörfar und ’s Schwäbele“ di Padre Luigi Lucchini)

...di oggi

Wëispërkouvl

Unt ben
I-pin rovert
auf
afn wëispërkouvl
va himbl unt earde
an-anziges schen
ot-mi varnumen-
in der se
himblischën ruhe
ona zait
olla de sochn,
olse rechte
unt olse stilla
ont' koht
ëipans eabigës
unt groassmechtingës.

Bivera

E quando
sono arrivata
sulla cima
del Bivera:
di cielo e terra
un'unica visione
m'ha colpito.
In quell'azzurro
di pace
senza tempo,
tutto,
così perfetto
nella sua immobilità
aveva qualcosa
d'infinito
e grandioso.

Fernanda Plozzer
(marzo 1982)
Gepet – Vierzan eingln

In Göttas nome haint gei schlofn;
vierzan Eingln vieri mit mier;
zbeana pame Koupfe,
zbeana pan Viesse,
zbeana ander gerechtn saite,
zbeana ander geteinkn saite,
zbeana as mi deiknt,
zbeana as mi beiknt,
zbeana as mi viernt
iber himblische Paradais.
Omen.

Preghiera – Quattordici angeli

Nel nome del Signore stasera mi corico
quattordici angeli mi porto appresso:
due sul capo,
due ai miei piedi,
due alla mia destra,
due alla mia sinistra,
due che hanno cura di coprirmi,
due che mi danno la sveglia,
due che mi conducono
sulle vie del Paradiso.
Amen.



Storia | Cultura | Uff. turistico | Associazioni | Il comune | Il giornalino | Meteo | Alberghi | Ristoranti
Copyright 2004 Comune di Sauris | TSW.it: progetto e promozione siti

Area Riservata